Herritarren zientziari laguntza

Herritarren zientziaren aldeko eragileek erraztu egiten dute herritarrek zientzia-proiektuetan parte hartzea, eta finantzaketa, prestakuntza eta koordinazioa eskaintzen dituzte.

Ikerketarako Estatu Agentziak sistemako eragileen arteko lankidetza sustatzen du, eta eragin handiko jakintza sortzea sustatzen du hainbat arlotan, herritarren zientzia barne. 2018 eta 2023 bitartean, BAEk finantzatutako 60 proiektu inguru ditugu, 7,75 M€ baino zertxobait gehiagoko aurrekontuarekin. Proiektu horiek beren metodologiaren zati gisa espezifikoki sartzen dute herritarren zientzia.

Espainiako Zientzia eta Teknologia Fundazioak (FECYT) I+G+Bn kultura zientifikoa eta herritarren parte-hartzea sustatzeko azpiprograma kudeatzen du. Horretarako, kultura zientifikoa, teknologikoa eta berrikuntza sustatzeko laguntzen urteko deialdiak egiten ditu, urtean 4 milioi euro inguruko aurrekontuarekin.

Kultura Zientifikoko eta Berrikuntzako Unitateak - UCC+I (fecyt.es) unibertsitateetan, ikerketa-zentroetan eta sistemako beste eragile batzuetan ezarritako egiturak dira, eta erakundeen eta herritarren arteko bitartekari-lanak egiten dituzte, zientzia-, teknologia- eta berrikuntza-kultura sustatzeko helburu nagusiarekin. FECYTek koordinatzen duen UCC+I sareak 119 unitate ditu gaur egun. UCC+I-ren liburu zuriak (fecyt.es) UCC+I-n erregistratzeko eta UCC+I Sarean (UCCIfecyt.es) parte hartzeko gutxieneko baldintzak jasotzen ditu.

Ikerketa Zientifikoen Kontseilu Gorenak (CSIC) herritarren zientziaren estrategia bat jarri du abian, Kultura Zientifikoko eta Herritarren Zientziako Lehendakariordetza Ondokoak (VACC) koordinatuta eta Herritarren Zientziako Lantaldearen laguntzarekin. Gainera, lankidetza-ildoak ezartzen ditu zientzia-, teknologia- eta berrikuntza-sistemako eta gizarte zibileko hainbat eragilerekin, unibertsitateen eta Ibercivis Fundazioaren inplikazio bereziarekin. CSICek, gainera, Herritarren Zientziari buruzko Gida Laburra CSIC (digital.csic.es) egin du.

Ibercivis Fundazioa (ibercivis.es), Zaragozan eratua Zaragozako Unibertsitatearekin eta Aragoiko Gobernuarekin, CSICekin eta Energia, Ingurumen eta Teknologia Ikerketen Zentroarekin (CIEMAT) batera, irabazi-asmorik gabeko fundazioa da, eta haren helburu nagusia Espainian herritarren zientziari buruzko proiektuak garatzea da. Ibercivisek parte-hartze aktiboa sustatzen eta errazten du sorkuntza zientifikoaren prozesuan, ez bakarrik ezagutza zientifikoaren eskuragarritasunean interesa duen pertsona orori, baita haren sorreran ere. Ibercivisek Espainiako Herritar Zientziaren Behatokia (ciencia-ciudadana.es) garatzen du, eta beste plataforma batzuetan parte hartzen du, hala nola Europako European Citizen Science Platform (citizenscience.eu) plataforman.

Kalitatea Ebaluatzeko eta Egiaztatzeko Agentzia Nazionala (ANECA), herritarren parte-hartzearen kultura zientifikoa sustatzeko jarduerak aitortzeaz arduratzen da, ikertzaileen, proiektuen eta I+G+Bko zentroen ebaluazioan.