Espainiako Batzorde Polarra

Espainiako Batzorde Polarra (CPE) Espainiako agintaritza da eta Espainiako I+G+B jarduerak koordinatzeaz arduratzen da zona polarretan. Irailaren 22ko 852/2020 Errege Dekretuak haren osaera eta funtzionamendua arautzen ditu.

Gaur egun, PEZa Zientzia, Berrikuntza eta Unibertsitate Ministerioari atxikitzen zaio, Ikerketako Idazkaritza Nagusiaren bidez. Idazkaritza horrek Batzordearen Lehendakaritza du, Poloko Agintaritza Nazional gisa. Gainera, PEZek kide hauek ditu: Espainiako jarduera polarrean parte hartzen duten ministerio eta erakundeek ordezkatzen dituzten zenbait kide, eta Idazkaritza Tekniko bat, Batzordeak zehazten dituen jarduerak edo Agintaritza Polar Nazionalak esleitzen dizkionak sustatzeko, koordinatzeko eta gainbegiratzeko ardura duena.

Irakurri gehiago>>

Antartika

Antartikak 60º S paralelotik hegoaldera dauden lurralde guztiak hartzen ditu. 14 milioi km2-ko hedadura du, eta horietatik % 98 izotzez estalita daude, 3 km-ko batez besteko lodierarekin. Lurreko klimarik muturrekoena du, erregistratutako tenperaturarik baxuena neurtu ondoren, tokirik haizetsuena eta prezipitazio-erregistrorik txikiena duena da, eta Lurreko kontinenterik altuena da, batez beste 2000 m-ko altitudearekin. Planetako ur gezaren % 80 inguru hartzen du. Antartikan ez dago herri indigenarik.

Antartikako jarduerak Antartikako Itunak arautzen ditu. Hasieran, 12 herrialdek sinatu zuten itun hori, 1959an, eta kontinenterako kontserbazio-erregimena ezartzen du. Itun horrek aitortzen du gizateria osoak nahi duela Antartika helburu baketsuetarako erabil dadila beti eta soil-soilik, eta ez dadila nazioarteko liskarren agertoki edo objektu izan. Gainera, Antartikako ikerketa zientifikoan nazioarteko lankidetzaren emaitza gisa ezagutza zientifikoari egindako ekarpenen garrantzia aitortzen du.

Antartikako Ituna

Ingurumenaren babesa

Antartikara bidaiatzea

Turismoa eta gobernuz kanpoko jarduerak

Artikoa

Artikoa Ipar poloaren ondoko eremua da, Ozeano Artikoak eta inguruko lurrek osatua. 4 milioi pertsona bizi direla kalkulatzen da, eta horien artean daude Artikoko jatorrizko herri indigenak eta beste biztanle batzuk. Artikoa, bere zatirik handienean, bankisa batez estalitako ozeano zabal bat da, oso populazio-dentsitate baxuko lurrez eta lurpe izoztuaz inguratua. Bere izaeragatik, eskualde artikoa eremu paregabea da, eta klima-aldaketaren sentsorea. Klima-aldaketa dela eta, Artikoan planetako gainerako tokietan baino 3 aldiz azkarrago ari da igotzen tenperatura.

Artikoa zirkulu polar artikotik haragoko subiranotasun-eremuak dituzten zortzi estatuetako bat da: Kanada, Danimarka (Groenlandiatik eta Feroe Uharteetatik), Finlandia, Islandia, Norvegia, Suedia, Errusia eta Amerikako Estatu Batuak. Herrialde horiek Artikoko Kontseilua izeneko lankidetza-foroan biltzen dira.

Artikoko Kontseilua>>

Poloetako zientzia

Eskualde polarretako ikerketa zientifikoa bereziki garrantzitsua da, bertan gertatzen diren prozesuen eta aurkikuntzen garrantzi globalagatik. Behatoki pribilegiatutzat hartzen dira jakintza-arlo askotan. Artikoan eta Antartikan batera gertatzen diren prozesu geologiko, biologiko, ozeanografiko eta atmosferikoak ulertzea, ezagutzea eta behatzea erabakigarriak dira Lurreko prozesu globalen ezagutzan aurrera egiteko. Nazioarteko lankidetza ezinbestekoa da zientzia polarra garatzeko.

Gune polarretan erakundeen laguntza eta proiektu zientifikoen garapena 1980ko hamarkadan hasi zen modu jarraituan. Hasiera batean, Espainiako komunitate zientifikoaren interesa Antartidara bideratu zen, batez ere Espainiak inguru horretan dituen instalazioetarako irisgarritasunagatik, baina azken hamarkadan Artikoko ikerketen dibertsifikazioa egon da, funtsean nazioarteko lankidetzek sustatua. Gaur egun, Espainiako zientzia-proiektu asko Antartikako eta Artikako hainbat tokitan egiten dira.

Espainiako Kanpaina Antartikoa

Proiektu zientifikoak

Nazioarteko lankidetza

Antartikako Ikerketa Batzorde Zientifikoa (SCAR)

Artikako Zientziaren Nazioarteko Batzordea (IASC)

Oinarriak, itsasontziak eta eragiketak

Espainiako base antartikoak eta ontzi ozeanografikoak dira Espainiak ikerketa polarra laguntzeko eta garatzeko dituen azpiegiturak. Bai baseak bai ontziak Azpiegitura Zientifiko eta Tekniko Berezien (ICTS) mapa nazionalaren parte dira. ICTS terminoak I+G+Bko punta-puntako azpiegiturei egiten die erreferentzia. Banaka edo zenbait instalazio koordinatuta, abangoardiako eta kalitate goreneko ikerketa garatzeko zerbitzuak ematen dituzte, baita ezagutza transmititzeko, trukatzeko eta zaintzeko, teknologia transferitzeko eta berrikuntza sustatzeko zerbitzuak ere.

Espainiako poloetako jarduerak batez ere Antartikan egiten dira, baina Artikoan ere egiten dira. Antartikako operazioak uda australean (azaroa-martxoa) egin ohi dira. Nazioarteko lankidetza funtsezkoa da jarduera polarren garapenean.

Espainiako Antartika Baseak (BAE)

Ontzi ozeanografikoak

Antartikako operazioak

Administratzaileen kontseilua programen Antárticos Nazionalak (COMNAP)

Datu polarrak

Komunitate zientifikoak informazio zientifikoa erabiltzen laguntzeko azpiegiturak sortzeko eta sarbide irekiko mugimenduak ikerketa-datuen eskuragarritasunaren garrantzia aintzat hartu du. Datu horiek ezagutza-iturri propio eta argitalpenekiko independentetzat hartzen dira, eta jakintza berria sor dezakete eta diziplina anitzetatik ustia daitezke.

Zientziari, Teknologiari eta Berrikuntzari buruzko ekainaren 1eko 14/2011 Legeak biltegietako datuen kudeaketa normalizatzeari egiten dio erreferentzia, datuak babestu, eskuratu eta banatu ahal izateko (37. artikulua).

Datu polarrek, batez ere antartikoek, Antartikoko Tratatuaren III. artikuluak ezartzen duen betebeharra dela eta, gaikako biltegietan dauden datuak gordetzeko eta berrerabiltzeko jarraibideak dituzte. Datuen kudeaketa egokiak koordinatua egon behar du, datuen babesa eta ustiapena bermatzeko eta horien elkarreragingarritasuna ziurtatzeko.

Datu Polarren Zentro Nazionala>>