Animaliak zientzia-helburuekin erabiltzeko kontrola, funtsean, autonomia-erkidegoetako organo eskudunei dagokie, eta otsailaren 1eko 53/2013 Errege Dekretuak (boe.es) arautzen dituen baimentze- eta ikuskatze-moduetan garatzen da. Errege-dekretu horrek saiakuntzak egiteko eta zientziazko beste helburu batzuetarako erabiltzen diren animaliak babesteko oinarrizko arauak ezartzen ditu, irakaskuntza barne. Errege-dekretu hori abenduaren 2ko 1083/2025 Errege Dekretuak (boe.es aldatu berri du. Esperimentazio-animaliak erabiltzen dituzten ikertzaileen jarduera proiektu baten barruan ezarritako prozeduretara egokitu behar da. Proiektu horren aldeko ebaluazioa egin behar du horretarako gaitutako organo batek (OH). Gainera, zentro erabiltzaileari ere baimena eman behar zaio eta Animalien Ongizateaz Berariaz Arduratzen den Organoa (OEBA) izan behar du. Esperimentaziorako animalien hazle eta hornitzaileek ere baimena izan behar dute, eta sisteman parte hartzen duten langile guztiek prestakuntza eta trebakuntza espezifikoa izan behar dute.
Zientziako, Berrikuntzako eta Unibertsitateetako Ministerioak, gardentasunari begira, eguneratuta dauka autonomia-erkidego bakoitzean animalien erabilera barne hartzen duten ikerketa-proiektuak ebaluatzeko gaitutako organoen zerrenda. Gaitutako organo horiek dagozkien autonomia-erkidegoek eta Ceutako eta Melillako hiriek izendatzen dituzte, araudian ezarritako baldintzak betetzen dituzten guztien lehia askea bermatzen duen prozedura arautuaren arabera.
Haien gaikuntzak proiektu bakoitzak ezarritako baldintzak betetzen dituela egiaztatzeko ardura ematen die, eta, bereziki, OEBAk egiten duen proiektuaren berrikuspen teknikotik abiatuta, honako hauek ebaluatzen ditu:
helburua, ustez lortuko diren zientzia-onurak;
ordezkatzeko, murrizteko eta fintzeko baldintzak betetzen dituela;
proiektuaren helburuak lortzeko, ez dagoela animaliez bestelako metodorik;
haren prozedurak, larritasun-mailaren arabera arautuak;
eta kalteen eta onuren azterketa, etikari buruzko gogoetak kontuan hartuta.
Europako Batzordeak dokumentu bat argitaratu du proiektuak ebaluatzeko sistemari buruz: Animaliak zientzia hobe baterantz kezkatzen (op.europa.eu..
Bestalde, ETPLASek, laborategiko animalien zientzietako heziketarako eta prestakuntzarako Europako plataformak, on line ikastaro bat du EU 25 modulua (learn.etplas.eu), informazioa ematen duena eta proiektuen ebaluazioa beren gain hartzen duten pertsonentzako gida erabilgarria dena.
Gardentasunaren mesedetan, autonomia-erkidegoetako organo eskudunek baimendutako proiektuen laburpen ez-teknikoak argitaratuko dituzte, zeinak Batzordearen datu-base batean (ALURES) integratzen baitira: EU NTS Database on the use of animals for scientific purposes under Directive 2010/63/EU (app.powerbi.com), sarbide irekikoa. Europako Batzordeak proiektuen laburpen ez-teknikoei buruzko lan-dokumentu bat argitaratu du, edukiari eta argitalpenari buruzko oharrekin.
Gaitutako organoen zerrenda eguneratuta eduki ahal izateko, autonomia-erkidegoetako organo eskudunei eskatzen zaie Zientzia, Berrikuntza eta Unibertsitate Ministerioari jakinaraz diezaiotela beren lurraldean proiektuak ebaluatzeko gaitutako organoek eragindako edozein alta edo baja .
