A transparencia no sistema é un obxectivo compartido polo conxunto de institucións e administracións competentes e por iso existen accesibles un conxunto de informacións e iniciativas útiles, algunhas das cales se reflicten a seguir:
- O Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación (MAPA), publica Informes e publicacións sobre o uso de animais na investigación e docencia (mapa.gob.es), con periodicidade anual, sobre o número de usos de animais con fins científicos e de docencia, así como a forma en que se realizaron eses usos. Os datos son proporcionados en primeira instancia polos usuarios que os facilitan ás respectivas autoridades competentes. MAPA publica así mesmo un Informe quinquenal sobre a aplicación da normativa sobre a protección dos animais utilizados en experimentación e outros fins científicos, incluíndo a docencia en que se recolle información dos centros e autoridades competentes sobre a xestión realizada.
- A información que recollen os Estados membros da Unión Europea intégrase pola Comisión Europea en informes estatísticos. A Base de datos estatística ALURES da UE (environment.ec.europa.eu) contén datos sobre o uso de animais con fins científicos. A Comisión Europea tamén proporciona un informe anual executivo e un conxunto relevante de informes e documentos de interese neste ámbito en Animals in science (environment.ec.europa.eu). Recentemente publicou o EURL ECVAM Informe de estado de situación sobre métodos alternativos na ciencia e na regulación.
- A Confederación de Sociedades Científicas de España (COSCE) promoveu desde 2016 a implantación en España dun Acordo de transparencia sobre o uso de animais en experimentación científica en España (cosce.org), e a súa adhesión por centros, institutos e universidades dedicadas á investigación científica, promovendo a información e o intercambio de boas prácticas na investigación con animais. En xuño de 2024 son 168 as institucións españolas adheridas.
- A Rede Española para o desenvolvemento de Métodos Alternativos á experimentación animal (REMA), integra e coordina iniciativas da industria, a administración e a sociedade co mundo científico respecto do estudo, validación, aplicación e implementación legal do uso de métodos alternativos, e impulsa tamén a divulgación desta problemática e os avances alcanzados neste campo. REMA é un foro de discusión para lograr un menor e máis racional uso dos animais de experimentación, fomentando o desenvolvemento, validación e utilización dos métodos in vitro, co fin de conseguir unha mellor e máis eficaz aplicación dos principios de redución, refinamento e substitución de uso de animais na experimentación.
- A Rede española de Órganos Encargados do Benestar Animal (ROEBA) celebra xornadas que promoven un mellor coñecemento sobre o funcionamento destes órganos e o intercambio de boas prácticas. Nunha destas xornadas preto de 400 profesionais infórmanse no Colexio oficial de Veterinarios de Madrid (COLVEMA) (colvema.org) sobre o funcionamento e obxectivos dos Órganos Encargados de Benestar Animal (OEBA).
- A Sociedade Española para as Ciencias do Animal de Laboratorio. SECAL (secal.es) é a sociedade máis destacada no ámbito do animal de laboratorio en España. Conta con máis de 400 membros engloba a persoas de todos os niveis académicos e profesionais relacionados co animal de laboratorio, desde coidadores ata investigadores, pasando por responsables e técnicos de animalario. Na súa maioría a centros de investigación, tanto do sector público como privado, universidades e centros de produción de animais. O obxectivo xeral da Sociedade é racionalizar e mellorar o uso do animal de laboratorio, ao servizo da saúde do home e dos animais, fomentando a relación e cooperación entre os profesionais do sector. Na súa páxina web recollen moita información sobre o sistema e a formación neste ámbito.
- O Instituto de Saúde Carlos III, organismo adscrito ao Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades, creou unha Unidade 3Rs (isciii.es) para a promoción e mellor aplicación das 3Rs no Instituto.
- O Ministerio de Dereitos Sociais e Axenda 2030 convoca os Premios “Dereitos dos Animais” ao proxecto máis innovador en experimentación alternativa. Máis información en Premios “Dereitos dos Animais” ao proxecto máis innovador en experimentación alternativa 2025 (dsca.gob.es). O prazo de presentación dos proxectos finaliza o próximo 9 de xuño.
- O Grupo de Deseño Estatístico en Investigación Animal, en colaboración con SECAL, desenvolveu unhas xornadas de dous días para tratar os puntos que hai que ter en conta ao facer as avaliacións estatísticas nun proxecto con animais de experimentación. Trataranse temas como: cales son os puntos importantes que valorar no deseño experimental, o cálculo do tamaño de mostras e a elección posterior da análise estatística. Todo iso tendo en mente a aplicación da R de Redución. Estarán enfocadas a persoas que avalíen proxectos en comités éticos, órganos avaliadores e autoridades competentes. No caso de que haxa prazas dispoñibles tamén a persoas implicadas na solicitude de proxectos. O curso estará impartido polos membros do Grupo de Deseño Experimental que aparecen no Grupo de Deseño Estatístico en Investigación Animal (secal.es). Máis información sobre a inscrición nas xornadas en Avaliación estatística de proxectos de experimentación animal (animalario.cnb.csic.es).
- A Comisión Europea convoca un seminario en liña produto da colaboración de varios proxectos Horizonte 2020 “O camiño a seguir na folla de ruta da UE para test sen animais”, o 6 de maio de 2025 de 11:00 a 13:00. O rexistro é gratuíto en Non-animal testing Methods (ec.europa.eu).
- O Programa Marco da UE para a Investigación e a Innovación “Horizonte Europa” esixe que as propostas de financiamento inclúan unha autoevaluación ética dos posibles riscos de uso indebido do proxecto de investigación que poidan supor unha ameaza para os seres humanos, os animais e o medio ambiente. A Comisión Europea ha publicado directrices complementarias para completar a esta avaliación no documento: “How to complete your ethics self-assessment” no que se icluyen indicacións sobre como completar a xustificación do uso de animais nos proxectos de investigación.
- O 4 de decembro de 2025 publicouse o Real Decreto 1083/2025, do 2 de decembro, polo que se modifica o Real Decreto 53/2013, do 1 de febreiro, polo que se establecen as normas básicas aplicables para a protección dos animais utilizados en experimentación e outros fins científicos, incluíndo a docencia (https://boe.es/diario_boe/txt.php?ide=BOE-A-2025-24547), que ademais de introducir algunhas modificacións e matizacións en varios artigos, traspón a Directiva Delegada (UE) 2024/1262 da Comisión, do 13 de marzo de 2024, pola que se modifica a Directiva 2010/63/UE do Parlamento Europeo e do Consello con respecto aos requisitos relativos aos establecementos e ao aloxamento e ao coidado dos animais, e con respecto aos métodos de sacrificio de animais.
