A adecuada formación e capacitación do persoal é un compoñente esencial do sistema de control sobre o uso de animais na experimentación científica de todas as persoas involucradas nas funcións de: (1) coidado dos animais, (2) no deseño e a realización de procedementos e proxectos, (3) na supervisión in situ do benestar e coidados dos animais, (4) así como as persoas que asumen as funcións do veterinario designado e a eutanasia. Todas elas deben posuír unha capacitación previa e adecuada á súa función.
A capacitación baséase nuns requisitos mínimos de titulación universitaria e de formación teórico-práctica regulados pola Orde ECC/566/2015 (boe.es), do 20 de marzo, pola que se establecen os requisitos de capacitación que debe cumprir o persoal que manexe animais utilizados, criados ou fornecidos con fins de experimentación e outros fins científicos, incluíndo a docencia. Esta orde foi parcialmente modificada pola Orde CNU/120/2025 (boe.es), do 3 de febreiro, particularmente no que respecta ao mantemento da capacitación (art. 20).
Corresponde aos órganos competentes das Comunidades Autónomas o recoñecemento desta capacitación mediante a expedición dun certificado de capacitación que habilite para o desempeño desas funcións e que ten validez en todo o territorio nacional.
Correspóndelles tamén desenvolver os requisitos que deben cumprir as entidades que impartan esta formación e os programas formativos específicos para cada unha das funcións que interveñen no emprego de animais de experimentación e realizar un recoñecemento dos cursos de formación e correspondentes diplomas.
En aras da transparencia, corresponde ao Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades publicar os cursos de formación recoñecidos, para o que se convida aos órganos competentes das Comunidades Autónomas a que comuniquen no prazo de tres meses desde o seu recoñecemento, os cursos de formación dispoñibles no seu ámbito territorial.
A partir de una capacitación inicial el sistema regula la formación continua del personal que queda sujeto a una actualización cada ocho años de su capacitación. Numerosas entidades proporcionan cursos de formación en este ámbito, se citan a continuación algunos proveedores relevantes de formación:
-
Plataforma Europea ETPLAS (etplas.eu) (Education and Training Platform for Laboratory Animal Science), ten desenvolvidos unha serie de módulos virtuais de formación gratuítos en ETPLAS Learn (learn.etplas.eu), destinados ao persoal que traballa con animais de experimentación. Os seus módulos poden utilizarse tanto para a súa integración en programas de formación orientados á obtención da capacitación inicial, como para a formación continua. A realización illada dos módulos non suporía en ningún caso a obtención da capacitación para traballar con animais de experimentación. ETPLAS tamén dá visibilidade na súa páxina á formación proporcionada por outras organizacións e centros.
-
A Sociedade Española para as Ciencias do Animal de Laboratorio - SECAL (secal.es), tamén contribúe significativamente a potenciar a calidade do sistema por medio da formación. SECAL celebra bienalmente un congreso nacional e unha xornada científica, publica libros para docencia, material divulgativo e a revista “Animais de Laboratorio”, ademais de organizar cursos de formación e mesas redondas. En particular, o seu Grupo de Deseño Estatístico en Investigación Animal, desenvolve un papel importante proporcionando recursos educativos, guía e ferramentas estatísticas que permiten ao investigador planificar adecuadamente os seus proxectos, garantindo o benestar animal e a obtención de resultados fiables.
-
A Plataforma sobre Biobancos e Biomodelos (isciii.es) que financia o ISCIII, ademais de prestar servizos de apoio á investigación e tamén proporcionan unha oferta significativa de cursos de formación (isciiibiobanksbiomodels.es) en modelos animais, organoides e outros métodos alternativos ao uso de animais na investigación, ao servizo do sistema de investigación biomédica en España.
Como marco de referencia profesional, la Comisión ha elaborado un nuevo documento marco de formación, National Competent Authorities for the implementation of Directive 2010/63/EU on the protection of animals used for scientific purposes, a partir de un trabajo de consulta con expertos y de un periodo de negociación y aprobación por los Estados miembros y está previsto que próximamente se confirme oficialmente su aprobación. El documento presenta una revisión en profundidad del sistema de formación en este ámbito: en particular aporta una definición de funciones y roles regulados y su cualificación; de los módulos necesarios y específicos de función/rol/tarea; incluye el trabajo bajo supervisión y el registro de formación; describe un sistema de evaluación de resultados de aprendizaje; también los sistemas de acreditación, aprobación y aceptación en cursos; y desarrolla un marco completo de desarrollo profesional continuo (CPD).
Na reunión do Comité español para a protección dos animais utilizados con fins científicos (CEPAFIC) mantida o 1 de decembro de 2020 adoptouse unha guía, elaborada co obxecto de facilitar e harmonizar o proceso de recoñecemento do mantemento da capacitación do mencionado persoal.
